AI Act voor kleine ondernemers: wat moet je nu regelen?

Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels uit de AI Act. Heb je een chatbot op je site, of gebruik je AI voor beelden en teksten? Dan krijg je hiermee te maken.

Het korte antwoord: voor de meeste kleine ondernemers valt het mee. Je moet vooral eerlijk zijn over AI. Een chatbot moet laten weten dat hij geen mens is. Realistische AI-beelden die echt lijken, moeten herkenbaar zijn. En voor de zware regels ben je als kapper of schilder meestal niet in beeld.

Ik ben geen jurist. Wel bouw ik websites en software met AI-functies, dus ik moet dit zelf ook goed snappen. Hieronder leg ik uit wat ik uit de officiële bronnen heb gehaald, in gewone taal.

Wat is de AI Act?

De AI Act, in het Nederlands de AI-verordening, is een Europese wet over kunstmatige intelligentie. Hij geldt in de hele EU en wordt in stappen ingevoerd.

Het idee erachter is simpel: hoe groter het risico van een AI-toepassing, hoe strenger de regels. AI waarmee je mensen selecteert voor een baan krijgt zwaardere eisen dan een chatbot die je openingstijden noemt.

Een paar onderdelen gelden al sinds februari 2025. Denk aan verboden toepassingen, zoals social scoring. Die raken een klein bedrijf bijna nooit.

Nieuw sinds 2 augustus 2026 zijn de transparantieregels uit artikel 50. Die gaan wel over dingen die je als ondernemer gewoon gebruikt.

Wat geldt er sinds 2 augustus 2026?

De Autoriteit Persoonsgegevens zet de transparantie-eisen op een rij. Het komt neer op vier punten:

| Regel | Wat het betekent | Raakt het jou? | |---|---|---| | AI-systemen herkenbaar | Mensen moeten weten dat ze met AI praten, bijvoorbeeld met een chatbot | Ja, als je een chatbot of AI-assistent gebruikt | | AI-content digitaal gemarkeerd | Tools die tekst, beeld of geluid maken, moeten die output technisch markeren | Vooral de makers van de tools | | Emotieherkenning melden | Wie AI gebruikt om emoties of kenmerken te analyseren, moet dat vooraf melden | Bijna nooit | | Deepfakes labelen | Beeld, video of geluid dat echt lijkt maar door AI is gemaakt, krijgt een zichtbaar label | Ja, als je realistische AI-beelden gebruikt |

Bij alle vier geldt: de informatie moet er uiterlijk zijn bij het eerste contact. Dus niet ergens verstopt in je privacyverklaring.

Heb je een chatbot op je website: wat moet je doen?

Dit is voor de meeste ondernemers het belangrijkste punt.

Formeel ligt de plicht om te melden dat iemand met AI praat bij de aanbieder. Dat is de partij die het systeem ontwikkelt en onder eigen naam op de markt brengt. Gebruik je een chattool van een leverancier, dan is die leverancier in de regel de aanbieder. Laat je een chatbot bouwen die je onder je eigen naam aanbiedt, dan kun je zelf in die rol komen.

In de praktijk maakt dat weinig uit. Je bezoeker moet het gewoon weten. Een uitzondering bestaat als het overduidelijk is dat iemand met AI praat, maar de Europese Commissie schrijft dat die uitzondering streng uitgelegd moet worden. Reken er dus niet op.

Dat geldt trouwens ook voor een AI-assistent in WhatsApp of een telefoonassistent die opneemt. De AP noemt zelf het voorbeeld van een huisartsenpraktijk waar een AI-stem aan het begin van het gesprek meldt dat het een AI is.

Mag je AI-teksten en AI-beelden gebruiken?

Ja. De AI Act verbiedt dat niet. Het gaat erom dat je niemand misleidt.

AI-teksten

De labelplicht voor tekst is smal. Hij gaat over teksten die het publiek informeren over zaken van algemeen belang, zoals nieuws, en die niet door een mens zijn gecontroleerd. Heeft iemand de tekst nagekeken en draagt iemand er de redactionele verantwoordelijkheid voor, dan hoeft er geen label op.

Een tekst over je dakkapellen of je knipprijzen valt daar in de regel niet onder. Schrijf je met hulp van AI, lees het dan wel echt na. Niet voor de wet, maar omdat een tekst vol algemeenheden niemand overtuigt. In websiteteksten schrijven als zzp'er lees je hoe je een tekst maakt die klinkt als jij. Concrete teksten helpen ook als klanten via AI-assistenten zoeken, zie kan ChatGPT mijn bedrijf vinden. Bij Google zelf gebeurt hetzelfde in de AI-modus, daarover schreef ik in wat Google AI Mode voor je bedrijf betekent.

AI-beelden

Hier moet je beter opletten. Een deepfake is volgens de wet beeld, video of geluid dat lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen of gebeurtenissen en dat ten onrechte echt lijkt. Volgens de Commissie telt ook iets mee dat zo zou kunnen bestaan.

Een duidelijk getekende illustratie is geen probleem. Een fotorealistisch AI-beeld van een badkamer die je nooit hebt verbouwd, gepresenteerd als je eigen werk, is een ander verhaal. Dan wekt het beeld de indruk van echt.

Mijn advies: gebruik AI-beelden voor sfeer, niet als bewijs. Je portfolio bestaat uit echte foto's van echte klussen. Gebruik je toch een realistisch AI-beeld, zet er dan een duidelijk label bij, zoals ‘AI-beeld’. De EU heeft daar zelfs vrij te gebruiken iconen voor gemaakt.

Echte foto's doen trouwens toch meer voor je geloofwaardigheid. Daarover schreef ik in vertrouwen wekken met je website.

Wat geldt (nog) niet voor jou?

Er gaan veel spannende verhalen rond. Dit is wat voor de meeste kleine ondernemers niet speelt:

De regels voor hoog-risico-AI. Die zijn uitgesteld via de zogeheten AI Omnibus. Voor toepassingen in gevoelige gebieden, zoals het selecteren van personeel of onderwijs, gelden ze vanaf 2 december 2027. Voor AI in producten zoals liften of speelgoed vanaf 2 augustus 2028. Gebruik je AI om sollicitanten te selecteren, zoek het dan wel goed uit.

Registratie van je chatbot. Voor een gewone klantenservicebot hoef je nergens een aanmelding te doen.

Een apart AI-beleid van twintig pagina's. Wel geldt sinds februari 2025 dat je maatregelen neemt om de AI-kennis te ondersteunen van mensen die in je bedrijf met AI werken. Die regel is met de AI Omnibus afgezwakt: je hoeft geen bepaald niveau te garanderen. Voor een klein bedrijf betekent het vooral: zorg dat iedereen weet wat de tool doet en waar hij de mist in gaat.

Let op: de AVG blijft gewoon gelden. Stelt een klant in je chatbot vragen met naam, adres of foto's, dan verwerk je persoonsgegevens. Dat staat los van de AI Act.

Checklist: wat regel je nu?

Het meeste hiervan kost je een middag. En eerlijk gezegd: het is ook gewoon netjes naar je klanten.

Waar vind je de officiële informatie?

Twee plekken die ik zelf gebruik:

• De uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens over de transparantie-eisen, in het Nederlands en met voorbeelden. De AP bereidt zich voor op het toezicht op de AI-verordening.
• De vragen en antwoorden van de Europese Commissie over artikel 50, in het Engels. Daar staat onder meer wie aanbieder is en wanneer iets een deepfake is.

Kort samengevat

De AI Act vraagt van kleine ondernemers vooral eerlijkheid. Zeg dat je chatbot een AI is, laat AI-beelden niet doorgaan voor echt en houd een mens bereikbaar. De zware regels zijn voor de meeste zzp'ers niet aan de orde, en een deel is uitgesteld.

Laat je een chatbot of AI-assistent bouwen? Dan hoort die melding er vanaf dag één in. Zo pak ik dat ook aan bij software op maat. Wil je eerst weten hoe je site er nu voor staat, doe dan de gratis websitecheck.